Digitale zorg voor iedereen: 4 lessen uit de praktijk
Digitale zorg kan patiënten en cliënten veel bieden. Bijvoorbeeld makkelijker contact met een zorgverlener, informatie thuis kunnen bekijken of voor een afspraak niet altijd naar een zorgorganisatie hoeven. Maar wat als iemand minder digitaal vaardig is of onzeker is over het gebruik van digitale zorg? Hoe bepaal je samen wat passend is en welke ondersteuning iemand nodig heeft?
Daarover organiseerden Patiëntenfederatie Nederland en BeterDichtbij samen de lunchsessie ‘Digitale zorg voor iedereen: zo lukt het’. Samen met Zuyderland deelden we inzichten, praktijkervaringen en concrete tips om patiënten te ondersteunen bij het gebruik van digitale zorg. We zetten vier belangrijke lessen op een rij.
1. Vraag waar iemand tegenaan loopt
Waarom digitale zorg voor iemand lastig is, kan sterk verschillen. Het kan gaan om moeite met een apparaat of inloggen, maar bijvoorbeeld ook om het begrijpen van informatie of een gebrek aan vertrouwen.
Een belangrijke boodschap vanuit Patiëntenfederatie Nederland was daarom: ga het gesprek aan. Vraag of het lukt en, als dat niet zo is, waar iemand tegenaan loopt. Zo kun je samen kijken welke ondersteuning nodig is. Die ondersteuning hoeft een zorgverlener bovendien niet allemaal zelf te bieden. Er zijn ook andere plekken waar mensen terechtkunnen voor hulp, zoals DigiPunten en DigiVitaler in de bibliotheek.
Begin dus niet met aannames over wat iemand wel of niet kan, maar met de vraag wat iemand nodig heeft.
2. Vertrouwen helpt om de stap naar digitale zorg te zetten
Niet kunnen en niet durven liggen soms dicht bij elkaar. Dat ziet Steffie als digicoach bij het DigiPunt van Zuyderland regelmatig in de praktijk. Daarom nemen zij digitale handelingen niet zomaar over, maar leggen ze uit en oefenen ze samen met de patiënt.
Bijvoorbeeld door samen een app te installeren of vooraf te oefenen met beeldbellen. Zo weet iemand beter wat er thuis wordt verwacht en groeit het vertrouwen om het daarna zelf te doen.
Ook de zorgverlener speelt daarin een rol. Door vertrouwen uit te stralen, te vragen of het lukt en duidelijk te maken wat een digitale mogelijkheid iemand kan opleveren. En vergeet niet om het leuk te maken. Een ontspannen sfeer, ruimte om fouten te maken en samen iets uitproberen kunnen helpen om onzekerheid weg te nemen.
3. Maak digitale zorg zo eenvoudig mogelijk
Ondersteuning is belangrijk, maar mensen moeten ook zo min mogelijk drempels tegenkomen in het gebruik van digitale zorg.
Patiëntenfederatie Nederland liet tijdens de sessie zien dat digitale zorg verschillende vaardigheden kan vragen. Van omgaan met een telefoon of computer tot het begrijpen van gezondheidsinformatie en veilig omgaan met gegevens.
Daarom is het belangrijk om steeds te kijken waar het eenvoudiger kan. Is duidelijk wat iemand moet doen? Is de taal begrijpelijk? Zijn de stappen logisch? En weet iemand waar hulp te vinden is als het niet lukt?
Ook de vorm van de uitleg kan verschil maken. De één heeft meer aan een video, de ander aan uitleg op papier of aan samen oefenen. Niet iedereen heeft immers hetzelfde nodig.
4. Blijf luisteren naar wat mensen nodig hebben
Wat in de praktijk werkt, ontdek je vooral door patiënten en zorgverleners te blijven betrekken. Het DigiPunt van Zuyderland ontstond bijvoorbeeld na onderzoek naar waar patiënten en medewerkers behoefte aan hadden. Ook daarna blijven zij ervaringen ophalen en patiënten betrekken bij projecten.
Die ervaringen helpen ook om digitale zorg verder te verbeteren. Lopen meerdere mensen tegen dezelfde stap of hetzelfde probleem aan? Dan is het belangrijk om dat signaal niet alleen individueel op te lossen, maar ook binnen de organisatie terug te geven.
Zo blijf je niet alleen mensen helpen om digitale zorg te gebruiken, maar leer je ook waar digitale zorg zelf beter en eenvoudiger kan.
Toegankelijke digitale zorg maken we samen
De vier lessen laten zien dat digitale toegankelijkheid om meer vraagt dan alleen een digitale toepassing. Het gaat ook om luisteren, duidelijke uitleg, vertrouwen en passende ondersteuning.
Door te blijven kijken naar wat mensen nodig hebben en waar zij tegenaan lopen, kunnen we digitale zorg stap voor stap toegankelijker maken voor zoveel mogelijk mensen.
Op de hoogte blijven van nieuwe sessies en praktische tips?
Via de nieuwsbrief van de BeterDichtbij Academie delen we nieuwe sessies, praktijkvoorbeelden en praktische tips over digitale communicatie in de zorg.
Schrijf je in.